Jak zapewnić bezszronowe poidła?
Niskie temperatury zimą mogą nie tylko mrozić krew w żyłach, ale także skutecznie zakłócać dostęp zwierząt do świeżej wody. Źle zaizolowane koryta wodne szybko zamieniają się w bryły lodu, dlatego warto poznać skuteczne sposoby na walkę z mrozem i zapewnienie zwierzętom stałego zaopatrzenia w wodę.
Jeśli na pastwisku brakuje zarówno wodociągu, jak i linii energetycznej, doskonałym rozwiązaniem są wiadra termiczne. Dzięki solidnej izolacji woda nie zamarza nawet bez podgrzewania. Wadą tego rozwiązania jest konieczność regularnego uzupełniania wiader, co wymaga ręcznego przenoszenia wody. Wiadra termiczne sprawdzą się najlepiej dla małych grup zwierząt lub pojedynczych sztuk, ponieważ mają ograniczoną pojemność.
W przypadku pastwisk z dostępem do wodociągu, ale bez prądu, warto zainwestować w koryta kulowe lub klapy. Działają one na zasadzie termosu – ich izolacja skutecznie zapobiega zamarzaniu wody. To rozwiązanie jest idealne dla większych grup zwierząt, szczególnie gdy liczba koni przekracza 10 sztuk.
O czym należy pamiętać przy niskich temperaturach w stajni?
Chociaż w stajni mrozy i zamarznięte koryta wodne są rzadkością, w ekstremalnie niskich temperaturach może dojść do uszkodzenia rur wodociągowych. Na szczęście, kable ułożone w ziemi są odpowiednio izolowane dzięki energii geotermalnej, więc nie ma ryzyka ich zamarznięcia. W przypadku pionów wodociągowych, krótkie odcinki rur zwykle wystarczająco zabezpiecza dobra izolacja. Jednak w przypadku długich pionów, warto zastosować przewód grzejny Frotzschutz, który owinięty wokół rury, zapewnia równomierne podgrzewanie i zapobiega jej zamarzaniu.
![]()
Gdy na pastwisku dostępne są zarówno wodociąg, jak i energia elektryczna, najlepszą opcją będą podgrzewane poidła stojące. Wyposażone w termostat, podgrzewają wodę elektrycznie, jednocześnie minimalizując zużycie energii.
Bez względu na wybraną metodę – czy to wiadra termiczne, koryta kulowe czy podgrzewane poidła – zimą kluczowe jest regularne kontrolowanie punktów pojenia. Pozwala to szybko wykryć ewentualne uszkodzenia i zapewnić zwierzętom stały dostęp do wody.
Warto pamiętać, że podwyższanie temperatury w całej stajni nie jest dobrym rozwiązaniem. Konie regulują temperaturę swojego ciała w zależności od warunków zewnętrznych, dzięki narządom skórnym, takim jak sierść i naczynia krwionośne. Nagła zmiana temperatury – przejście z ciepłej stajni na zimne pastwisko – może być dla zwierząt szkodliwe, ponieważ naczynia krwionośne nie zdążą się wystarczająco szybko przystosować do nowych warunków, co może prowadzić do choroby.
Zapewnienie wystarczającej ilości paszy objętościowej i wody
Głód i pragnienie mogą znacząco wpłynąć na komfort zwierząt na wybiegu. Pasza objętościowa, podana w siatkach siana, wydłuża czas jej pobierania, ponieważ konie muszą ją wyrywać i wyciągać, co zapobiega nudzie i zapewnia dłuższą zabawę. Alternatywnie, paszę można rozrzucać w małych stosach na padoku. W miejscu poboru wody należy zadbać o jej odpowiednie zabezpieczenie przed mrozem.
![]()
Wystarczający czas wypasu
Zbyt duża ilość energii może prowadzić do niebezpiecznych zachowań koni.
Dlatego ważne jest zapewnienie odpowiedniego czasu wypasu, który pomoże uspokoić zwierzęta. Bezpieczniej jest wprowadzać konie na padok po jeździe lub treningu, aby rozładować nadmiar energii.
Bezpieczny grunt
Błotnisty i zamarznięty teren zwiększa ryzyko kontuzji i zmniejsza motywację koni do ruchu. Warto wcześniej przygotować powierzchnię z flizeliny lub mat perforowanych, a w przypadku zmarzniętej ziemi – użyć zrębków, słomy lub wiórów.
Opcje schronienia i ciepłe koce
Choć płaszcz zimowy chroni konie przed wiatrem i zimnem, warto zapewnić schronienie przed silnym wiatrem i wilgocią. Jeśli brak jest odpowiedniego schronienia, zwierzęta należy zabezpieczyć wodoodpornym, ciepłym kocem. Jest to szczególnie ważne w przypadku koni chorych, starszych lub o słabej zimowej sierści.
Społeczność i towarzystwo
Konie to zwierzęta stadne, dlatego samotność na padoku może prowadzić do stresu. Warto zapewnić towarzystwo innych koni na wybiegu. Przynajmniej jeden inny koń w pobliżu zapewni zwierzętom interakcje i zmniejszy uczucie osamotnienia.
Wielu właścicieli koni obawia się zimowego wypasu, martwiąc się o urazy zwierząt oraz stan pastwiska. Jednak przy odpowiedniej ochronie i pielęgnacji, wypas zimą może przebiegać bez przeszkód.
Przygotowanie pastwiska przed zimą
Na terenach, które nie będą użytkowane zimą, pielęgnację należy rozpocząć już w październiku. Wówczas warto przeprowadzić nawożenie kompostem lub fosforanem tomasowym, a w listopadzie zastosować wapnowanie gleby. W okresie zimowym można skupić się na naprawie ogrodzeń, oczyszczeniu rowów melioracyjnych oraz przygotowaniu terenu do wiosennych prac, takich jak holowanie, usuwanie przeszkód mogących spowodować potknięcie oraz ekstensywne nawożenie.
Ochrona pastwiska podczas wypasu
Na obszarach użytkowanych jesienią i zimą szczególną uwagę należy zwrócić na stan podłoża. Warto zapobiegać powstawaniu głębokich kolein i rozległych obszarów błotnistych, które podczas przymrozków mogą stanowić ryzyko potknięcia się koni.
Przed pierwszym śniegiem pastwisko powinno zostać dokładnie sprawdzone i oczyszczone ze śmieci oraz innych przedmiotów, które mogłyby ukryć się pod śniegiem i zranić zwierzęta.
Rotacyjne użytkowanie pastwisk
Aby nie obciążać zbytnio terenu, warto podzielić pastwisko na mniejsze sektory i korzystać z nich rotacyjnie. Na początku sezonu zimowego można wykorzystać obszary przejściowe, które jako pierwsze mogą stać się błotniste. Kiedy ziemia zamarznie, konie można przenieść na inne pastwisko lub teren, gdzie murawa nie zostanie uszkodzona. Zamarznięta gleba jest bardziej odporna na obciążenie, co pozwala chronić pastwisko i jednocześnie umożliwia koniom przebywanie na zewnątrz.
Dzięki tym działaniom pastwisko ma szansę na regenerację, a konie mogą cieszyć się świeżym powietrzem i ruchem, co jest niezwykle istotne dla ich zdrowia i samopoczucia.
Aby zapewnić koniom ochronę przed zimnem oraz niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, niezbędne jest odpowiednie schronienie. Powinno ono składać się z dachu oraz co najmniej dwóch zamkniętych ścian, które osłonią zwierzęta przed wiatrem i opadam
Wymiary schronienia
Wielkość wiaty należy dostosować do liczby koni. Zalecana powierzchnia podstawy na jednego konia powinna wynosić trzykrotność kwadratu jego wysokości w kłębie (3 x Wh²), natomiast wysokość sufitu powinna być półtora raza większa niż wysokość w kłębie (1,5 x Wh).
Przykład: Dla konia o wysokości 1,5 m w kłębie, powierzchnia podstawy to około 6,75 m², a wysokość sufitu to 2,25 m.
Podłoże i utrzymanie czystości
Podłoga wiaty powinna być zawsze sucha i czysta, aby uniknąć wilgoci i błota.
Należy regularnie usuwać zanieczyszczenia, takie jak mokra ściółka, oraz systematycznie ją wymieniać, zapewniając zwierzętom komfort i higienę.
Ogrodzenia zimą
Ogrodzenia elektryczne wymagają specjalnej troski w okresie zimowym. Warto zastosować szerokie taśmy o jasnym kolorze, które poprawią ich widoczność, szczególnie w warunkach śniegu lub słabej widoczności.
W przypadku ogrodzeń z drutu lub siatki węzłowej należy dodatkowo zamontować wewnętrzne, dobrze widoczne ogrodzenie, które pomoże uniknąć wypadków. Regularnie sprawdzaj stan ogrodzeń, aby upewnić się, że są nienaruszone i nie wymagają napraw.
Odpowiednie schronienie oraz solidne, widoczne ogrodzenie są kluczowe dla zapewnienia koniom bezpieczeństwa, komfortu i ochrony podczas zimowych miesięcy.